Mỹ chỉ trích việc Trung Quốc chiếu tia laser vào tàu tuần duyên Philippines

Hôm 13/2, Bộ Ngoại giao Mỹ chính thức lên án việc Trung Quốc được cho là đã chiếu “tia laser cấp độ quân sự” vào một tàu của Lực lượng Tuần duyên Philippines ở Biển Đông. Vào thời điểm đó, tàu của Philippines đang hỗ trợ nhiệm vụ tiếp tế cho hải quân nước này tại Bãi Cỏ Mây.

Vụ việc diễn ra vào ngày 6/2, khi chiếc tàu BRP Malapascua của Lực lượng Tuần duyên Philippines (PCG) đang hỗ trợ hải quân nước này vận chuyển lương thực và nhu yếu phẩm tới một tiền đồn quân sự trên Bãi cạn Thomas thứ Hai (Bãi Cỏ Mây) xa xôi thuộc Quần đảo Trường Sa.
Khi tàu cách Bãi Cỏ Mây 10 hải lý (khoảng 20 km) thì một tàu Hải cảnh Trung Quốc mang số hiệu 5205 bất ngờ chiếu tia laser 2 lần, gây “mù tạm thời” (trong khoảng 10 – 15 giây) với thủy thủ đoàn đang làm nhiệm vụ trên tàu, các quan chức Manila cho biết.
Quần đảo Trường Sa là nơi tranh chấp chủ quyền của 6 quốc gia và lãnh thổ: Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei.
Phản ứng trước sự việc này, hôm 13/2 Bộ Ngoại giao Mỹ đã chỉ trích các hành động của Bắc Kinh và gọi các hành động này là “khiêu khích và không an toàn”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price, cho biết trong một tuyên bố: “Hoa Kỳ luôn sát cánh với các đồng minh Philippines của chúng tôi trước việc Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc được cho là đã sử dụng các thiết bị laser để chiếu vào thủy thủ đoàn của một tàu Tuần duyên Philippines”.
Ông Price đã trích dẫn phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) về Biển Đông vào tháng 7/2016. Theo phán quyết này, Bắc Kinh không có yêu sách hàng hải hợp pháp nào đối với Bãi Cỏ Mây.
“Hoa Kỳ nhắc lại rằng, theo Công ước Luật Biển năm 1982, phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực năm 2016 là phán quyết cuối cùng và ràng buộc về mặt pháp lý đối với Trung Quốc và Philippines, và chúng tôi kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết này”.
Ông Price khẳng định Hoa Kỳ sẽ duy trì trật tự hàng hải quốc tế trong khu vực này, đồng thời nói thêm rằng, bất kỳ hành vi vi phạm nào xảy ra đều “sẽ dẫn đến các cam kết phòng thủ chung của Hoa Kỳ”.

Lực lượng Vũ trang Philippines đã trả lời ngắn gọn về vấn đề này.
“Việc cố tình chặn các tàu của chính phủ Philippines vận chuyển lương thực và nhu yếu phẩm cho quân nhân của chúng tôi… là sự coi thường trắng trợn và vi phạm rõ ràng các quyền chủ quyền của Philippines”, một phát ngôn viên của Lực lượng Tuần duyên Philippines cho biết trong một tuyên bố chính thức.
Để đối phó với “tần suất và cường độ hành động ngày càng tăng” của Trung Quốc đối với PCG, hôm 14/2, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã triệu tập Đại sứ Trung Quốc Hoàng Khê Liên (Huang Xilian) để thảo luận về vụ việc này.
Theo phát ngôn viên Cheloy Velicaria-Garafil, ông Marcos đã bày tỏ “mối lo ngại nghiêm trọng” về sự cố chiếu tia laser này.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines cho biết, các quan chức đã thảo luận về cách “quản lý hợp lý các khác biệt hàng hải giữa Trung Quốc và Philippines”.
Trước cuộc gặp hôm 14/2 giữa Tổng thống Philippines và Đại sứ Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng các hành động của lực lượng hải cảnh nước này là phù hợp với luật pháp. Bắc Kinh không xác nhận cụ thể cũng không phủ nhận hành động chiếu tia laser vào tàu của Lực lượng Tuần duyên Philippines.
Tuy nhiên, những hình ảnh được chụp trong sự kiện này cho thấy ánh sáng xanh lục và đỏ phát ra từ một con tàu Trung Quốc mang số hiệu 5205 ở mũi tàu.
Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc bị cáo buộc chiếu tia laser vào các tàu của những quốc gia có chủ quyền ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong những năm gần đây. Vào tháng 2/2022, các quan chức Úc cũng báo cáo về một “hành động đe dọa”, sau khi một tàu hải quân Trung Quốc chiếu tia lazer vào một máy bay giám sát quân sự của nước này.